Wat het Rekenhof vond in de begroting 2026
Een leesbare samenvatting van het 101 pagina's tellende commentaar van het Rekenhof op de ontwerpen van staatsbegroting 2026. Bovenaan het overzicht in één minuut, daaronder 48 dossiers voor wie elk cijfer wil nalopen.
Het tekort van de federale overheid en de sociale zekerheid blijft rond 24,6 miljard euro hangen, de schuld en de intrestlasten blijven stijgen, en een flink deel van de beloofde opbrengsten en besparingen steunt op hypotheses die het Rekenhof niet kan controleren of als te optimistisch beoordeelt. De technische cijfers zijn volgens het Rekenhof wel correct en betrouwbaar.
Kerncijfers
Entiteit I is de federale overheid samen met de sociale zekerheid. Entiteit II zijn de gemeenschappen, gewesten en lokale besturen.
De belangrijkste waarschuwingen
Gerangschikt naar budgettair gewicht. Elke waarschuwing linkt naar het dossier met alle cijfers.
In beeld
Beweeg over een grafiek voor de exacte waarden. Elke grafiek heeft ook een tabelweergave.
Waar het geld van Entiteit I vandaan komt en naartoe gaat in 2026
Het Belgische tekort wijkt af van het Europese plan
Werkgelegenheid blijft ver onder de doelstelling
OCMW-compensatie: begroting versus eigen berekening van de administratie
Wie verliest een werkloosheidsuitkering?
Alle dossiers
Het volledige verslag in 48 dossiers, in de volgorde van het Rekenhof. Filter op deel of op het soort vaststelling, of zoek op een woord.
Begrippen
De vaktaal van een begrotingsverslag in gewone woorden.
Wat Europa België aanbeveelt
Elk jaar geeft de Europese Unie elke lidstaat aanbevelingen voor zijn begroting en economie. Voor België gaat het om vijf punten voor 2026 en 2027. Hieronder staan ze in gewone taal, met de cijfers waarop Europa zich baseert en de link met de begroting 2026.
Europa vindt dat België zijn beloftes globaal nakomt en schort de procedure voor een buitensporig tekort op. Maar de houdbaarheid van de overheidsfinanciën blijft een groot risico: het tekort blijft boven 5% van het bbp, de schuld stijgt, en de overheid geeft veel uit zonder dat de verschillende overheden goed samenwerken.
De cijfers van Europa
Voorjaarsprognose 2026 van de Europese Commissie, voor alle Belgische overheden samen.
| Begroting 2026 (jan. 2026) | Europa (mei 2026) | |
|---|---|---|
| Tekort alle overheden 2026 | −4,9% | −5,2% |
| Economische groei 2026 | 1,1% | 0,7% |
| Inflatie 2026 | 1,4% | 3,4% |
| Overheidsschuld eind 2026 | 109,4% (FPB) | 110,5% |
De inflatiecijfers zijn niet helemaal vergelijkbaar: de begroting gebruikt de Belgische consumptieprijsindex, Europa de geharmoniseerde index (GICP). Volgens Europa stabiliseert het tekort in 2026 vooral door zwakke groei en stijgende rentelasten. Sinds de oorlog in het Midden-Oosten (februari 2026) lopen de energieprijzen op.
De vijf aanbevelingen
Wat België volgens Europa in 2026 en 2027 moet doen. De nummering is die van Europa zelf.
-
1
Houd de uitgaven in toom en maak de overheid efficiënter
Blijf onder de afgesproken groei van de netto-uitgaven en gebruik de uitzondering voor defensie. Houd energiesteun tijdelijk en gericht. Voer de beloofde hervormingen uit. Maak de overheidsuitgaven efficiënter, stroomlijn de overheidsstructuren, versterk de samenwerking tussen de overheden en maak de langdurige zorg kosteneffectiever.
Waarom
België heeft een van de hoogste uitgavenniveaus van de EU, wat ook hoge belastingen vraagt. De bevoegdheden zijn versnipperd over gemeenten, provincies, gewesten, gemeenschappen en het federale niveau, met overlap en dubbele kosten. Door de vergrijzing stijgen de uitgaven tegen 2070 met ongeveer 5 procentpunt van het bbp (EU-gemiddelde: 1,4). De langdurige zorg kost nu al 2,3% van het bbp (EU: 1,7%). De pensioenhervorming moet de stijging met 1,6 procentpunt verminderen, maar ligt achter op schema.
2,5%Maximale groei netto-uitgaven 2026+5 pp bbpVergrijzingskosten tot 2070 (EU: +1,4)2,3% bbpLangdurige zorg (EU: 1,7%)Wat het Rekenhof hierover zegtOok het Rekenhof vraagt dat het Overlegcomité bindende afspraken maakt over het uitgaventraject van elke overheid. Het waarschuwt dat het Europese traject volgen alleen niet volstaat om de financiën houdbaar te maken.
-
2
Maak de Europese hervormingsprojecten af
Zet de hervormingen en investeringen uit het herstel- en veerkrachtplan voort. Voer de programma's van het cohesiebeleid sneller uit.
Waarom
Het Europese herstelfonds van na corona loopt af. België selecteert projecten voor de regionale en sociale fondsen goed, maar het geld wordt traag besteed. De middelen van het Fonds voor een rechtvaardige transitie moeten uiterlijk eind 2026 zijn uitbetaald.
Eind 2026Deadline Fonds voor een rechtvaardige transitie -
3
Minder regels, snellere vergunningen, meer groei voor bedrijven
Vereenvoudig de regelgeving en verminder de administratieve lasten, onder meer via snellere vergunningen en minder beperkingen in de dienstensector. Richt steun voor onderzoek en ontwikkeling op bedrijven met het grootste groeipotentieel en maak financiering voor scale-ups makkelijker.
Waarom
Vergunningen lopen via federale, regionale en lokale overheden, wat traag en duur is. Dat leidt mee tot woningtekorten en vertraagde infrastructuur. Het gerecht kampt met achterstand. België telt veel startende bedrijven, maar weinig snelgroeiers: 0,25% tegenover 0,79% in de EU. Volgens Europa werkt de vrijstelling voor een eerste aanwerving niet goed, en zetten kmo-voordelen ondernemers aan om arbeidsinkomen om te zetten in kapitaalinkomen via een vennootschap. België investeert veel in onderzoek (3,36% van het bbp), maar dat blijft geconcentreerd in een paar grote bedrijven.
0,25%Aandeel scale-ups (EU: 0,79%)3,36% bbpUitgaven voor onderzoek en ontwikkelingLink met de begroting 2026De regering verhoogt het tarief op VVPRbis- en liquidatiereserves om de omzetting van arbeids- naar kapitaalinkomen tegen te gaan, en stuurt de Plusplannen voor eerste aanwervingen bij.
-
4
Minder afhankelijk van fossiele brandstoffen
Maak gebouwen energiezuiniger en help de industrie koolstofvrij te worden. Investeer in duurzaam vervoer en pak files aan. Versnel de uitbouw van het stroomnet en van hernieuwbare energie. Bouw subsidies voor fossiele brandstoffen af, onder meer door accijnzen te verschuiven van elektriciteit naar fossiele brandstoffen. Verbeter de waterkwaliteit en verminder de stikstofuitstoot.
Waarom
Fossiele brandstoffen zijn nog goed voor 67,1% van de Belgische energiemix. Voor de industrie kost elektriciteit bijna vier keer zoveel als gas, een van de hoogste verhoudingen in de EU. Federale subsidies voor fossiele brandstoffen werden in 2022 geraamd op 2,4% van het bbp, vaak zonder uitfaseringsplan, zoals verlaagde accijnzen op professionele diesel, tankkaarten en verlaagde btw op gas. Hernieuwbare energie leverde in 2025 een record van 34,7% van de elektriciteit, maar het stroomnet is de grootste rem.
67,1%Fossiel in de energiemix2,4% bbpFederale fossiele subsidies (2022)34,7%Hernieuwbare elektriciteit 2025Link met de begroting 2026De begroting verschuift al accijnzen van elektriciteit naar aardgas en stookolie. Europa twijfelt of die verschuiving groot en snel genoeg is. Het Rekenhof vindt de opbrengst op aardgas te hoog geraamd.
-
5
Meer mensen aan het werk, beter onderwijs
Pak tekorten aan arbeidskrachten en vaardigheden aan. Maak het arbeidsmarktbeleid doeltreffender voor kansengroepen en verklein de verschillen tussen de regio's. Verbeter de prestaties en de gelijke kansen in het onderwijs, vooral in ICT en STEM. Maak het beroep van leerkracht aantrekkelijker.
Waarom
De werkgelegenheidsgraad is laag (72,8% tegenover 76,1% in de EU) en verschilt sterk per regio. Toch zijn er veel openstaande vacatures (3,8% tegenover 2,1% in de EU). De beperking van de werkloosheidsuitkeringen tot twee jaar werkt volgens Europa alleen als de begeleiding naar werk goed is. Volwassenen volgen weinig opleiding, en de schoolprestaties in basisvaardigheden dalen al jaren in alle drie de gemeenschappen.
72,8%Werkgelegenheidsgraad (EU: 76,1%)3,8%Vacaturegraad (EU: 2,1%)34,9%Volwassenen in opleiding (EU: 39,5%)Wat het Rekenhof hierover zegtHet Rekenhof twijfelt of een derde van de uitgesloten werklozen werk vindt, en wijst op te weinig vacatures in Wallonië en op samenwerkingsakkoorden voor begeleiding die nog niet rond zijn.
Hoe staan de beloofde hervormingen ervoor?
België kreeg zeven jaar in plaats van vier om zijn tekort af te bouwen, in ruil voor hervormingen. Europa vindt dat België die verbintenissen globaal bevredigend nakomt.
| Hervorming | Gepland | Stand volgens Europa |
|---|---|---|
| Pensioenhervorming goedgekeurd door het parlement | 4e kwartaal 2025 | Vertraagd nu verwacht in 2026 |
| Belastinghervormingen | 1e kwartaal 2026 | Deels rest verwacht in juli 2026 |
| Betere begrotingscoördinatie tussen de overheden (2 hervormingen) | 4e kwartaal 2025 | Vertraagd akkoord op regeringsniveau, wetgeving eind 2026 |
| Procedure buitensporig tekort | Opgeschort op 3 juni 2026 |
Bron: Europese Commissie, Aanbeveling voor een aanbeveling van de Raad inzake het economisch, sociaal, werkgelegenheids-, structuur- en begrotingsbeleid van België, COM(2026) 201 final, Brussel, 3 juni 2026. De uitleg op deze pagina is een vrije samenvatting.
About
Ik ben geen begrotingsexpert. Ik ben een gewone burger die wil begrijpen hoe het met onze overheidsfinanciën gaat. Het verslag van het Rekenhof is daarvoor een uitstekende bron, maar het telt 101 pagina's vol vaktaal, ESR-correcties en tabellen. Voor een leek is het niet makkelijk om daar de grote lijnen uit te halen.
Met deze site wil ik het verslag begrijpelijker en inzichtelijker maken. Bovenaan krijg je in één minuut de belangrijkste cijfers en waarschuwingen. Wie dieper wil gaan, vindt in de dossiers alle details, telkens met een verwijzing naar de juiste pagina in het oorspronkelijke verslag.
Om het verslag te lezen, samen te vatten en deze site te bouwen heb ik AI gebruikt. Ik heb geprobeerd alles zo correct mogelijk weer te geven, maar het kan zijn dat er ergens een fout of meerdere fouten zijn ingeslopen. Vergeef me dat alstublieft. Twijfel je over een cijfer, kijk dan altijd in het verslag van het Rekenhof zelf: dat is en blijft de enige officiële bron.
Zie je een fout, of heb je een vraag of opmerking? Laat het me gerust weten via denvbelgie@gmail.com
Privacy, cookies en disclaimer
Laatst bijgewerkt op 10 oktober 2026.
Privacyverklaring
Contact
Voor vragen over deze site of over deze verklaring: denvbelgie@gmail.com. Als je me mailt, gebruik ik je e-mailadres en bericht alleen om je te antwoorden. Ik geef ze aan niemand door en verwijder ze zodra je vraag is afgehandeld.
Wat deze site verzamelt
Niets. Deze site is een persoonlijk, niet-commercieel initiatief. Ze bevat geen formulieren, geen bezoekersstatistieken, geen advertenties, geen trackers en geen knoppen van sociale media. De lettertypes zitten in de pagina zelf, zodat je browser geen verbinding maakt met andere diensten zoals Google Fonts.
Hosting
Deze site wordt gehost via GitHub Pages, een dienst van GitHub. Om de pagina te tonen en te beveiligen verwerkt GitHub technische gegevens, zoals je IP-adres en browserinformatie. Daarvoor geldt de privacyverklaring van GitHub. Ik krijg die gegevens niet te zien.
Externe links
Links naar de website van het Rekenhof of andere sites openen in een nieuw venster. Daar geldt het privacybeleid van die sites.
Je rechten
Onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG/GDPR) heb je recht op inzage, verbetering en verwijdering van je persoonsgegevens. Voor gegevens uit een e-mail aan mij kan je die rechten uitoefenen via het adres hierboven. Voor technische gegevens van de hostingdienst richt je je tot GitHub. Heb je een klacht, dan kan je terecht bij de Gegevensbeschermingsautoriteit.
Disclaimer en auteursrecht
Dit is geen publicatie van het Rekenhof, en deze site heeft geen enkele band met het Rekenhof. De inhoud is een vrije samenvatting voor informatieve doeleinden, gemaakt met hulp van AI (Claude van Anthropic). Ondanks de zorg die eraan besteed is, kunnen er fouten in staan.
Aan deze samenvatting kunnen geen rechten worden ontleend. Ze is geen financieel, juridisch of beleidsadvies. Ik ben niet aansprakelijk voor beslissingen die op basis van deze site worden genomen. Voor officiële en volledige informatie geldt uitsluitend het verslag van het Rekenhof en de oorspronkelijke tekst van de Europese aanbeveling (COM(2026) 201 final).
De cijfers en vaststellingen komen uit deze openbare documenten. De rechten erop blijven bij het Rekenhof en de Europese instellingen. Paginaverwijzingen gaan naar het oorspronkelijke document.